Nicealem Güncelden Bilimsele

Nicolai Hartmann Kimdir? biyografisi

Nicolai Hartmann Kimdir?

Nicolai Hartmann (Nicolai Hartmann Kimdir? – Nicolai Hartmann Hakkında)
Nicolai Hartmann

Nicolai Hartmann (Niklāvs Hartmanis; d. 1882, Riga, Letonya – ö. 1950), meşhur Alman spekülatif metafizikçisi ve düşünürüdür.
Agnostik (agnostik), usaaykırıcı (irrasyonalist) ve düşünceci (idealist)dir. Marburg ve Berlin üniversitelerinde profesörlük yapmıştır. Kendine özgü ve Husserl ’in olaybilimine (fenomonoloji) dayanan bir varlıkbilim (ontoloji) geliştirmiştir.
Data ve varlık öğretisi dışarıda, insan ve insani değerleri ön plana çıkartan ahlak anlayışıyla da, 20. yüzyıl felsefesinin en kayda değer düşünürlerinden biri olan Hartmann Batı felsefesi geleneğinin, Descartes’tan beri, düşünen özneden hareket ettiğini ve bunun da büyük bir yanlış olduğunu savunmuştur. Ona kadar, bağımsız bir gerçekliğe ilişkin bir anlama, bene ilişkin anlayış değin aracısız olarak ve aracısızdır. Hartmann bu bağlamda bütün felsefi problemlerin ontolojik nitelikte problemler olduğunu söylemiştir; onlar, bize verilen varlık türünü anlama yönündeki girişimlerdir. Hartmann’a tarafından, bilgi, her zaman bir nesnenin kavranmasıdır. Bu kavrama da nesnelerin kendiliğinden bizim bilincimize düşmesiyle değil de, bütün aksine düşünen varlık olarak öznenin kendisini aşıp nesneleri kavramasıyla gerçekleşir. Bu ise, bir tasarım yoluyla olur. Veri, nesnenin bilinçteki yansıması olan tasarımlar aracılığıyla gerçekleşir. Hartmann’a kadar, tasarım her ne kadar bilginin nesnesi ile var olsa da, nesnenin kendisi, data söz konusu olmadığı zaman bile varolmaya devam eder. Bundan dolayı, Hartmann ontolojinin veri kuramına değil, ama data kuramının ontolojiye dayandığını savunmuştur. Çünkü ona göre, nesnenin bilgisinin söz konusu olabilmesi için, önce nesnenin varolması gerekir.
Hartmann ’a tarafından insan dünyada kimsesiz değildir, varlık ilişkilerinin oluşturduğu bir sistem içindedir. Bu sistem insana özgü de değildir, insanın bulunmadığı yerde de vardır. İnsanın da bir parçası olduğu dünya, varlık ilişkileriyle kurulmuştur. İnsan kendini bu ilişkilerden soyutlarsa içinde bulunduğu dünyayı kavrayamaz. Varlık ilişkilerini tanımadan ne tarihin oluşumunu, ne de yaşamın toplumsal biçimleri kavranabilir. Bu ilişkiler bilinmedikçe insanın ruhi yapısı da anlaşılamaz. Bunun içindir fakat, bir felsefi temel bilim çağırmak zamanımızda bir gereksinim olmuştur. İşte bu temel bilim, varlıkbilimdir.

yapıtlarından birkaçı:

Zur Grundlegung der Ontologie (Varlıkbiliminin Temelleri – 1935)
Möglichkeit und Wirklichkeit (Olabilirlik ve Reel – 1938)
Der Aufbau der realen Welt (Gerçek Dünyanın Kuruluşu – 1940)
Philosophie der Natur (Doğa Felsefesi – 1950), Aesthetik (Estetik – 1953)

 
BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ