Nicealem Güncelden Bilimsele

Bacağınıza kramp giriyorsa dikkat

Ankara Üniverisitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Cüneyt Köksoy, bacakların arter tıkanıklığı hakkında merak edilenleri anlattı…

Bacakların damar hastalığı ayaklara ve bacaklara dışarı giden atar damarların daralması veya tıkanması anlamını taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Cüneyt Köksoy, damarları tıkayan en yaygın hastalığın, ateroskleroz yani damar sertliği olduğunu belirtti. Damar hastalığı en sık sigara içenlerde, hipertansiyonu, şeker hastalığı, kolesterol düzeyi yüksek olan kişilerde görülür. Damar hastalığına yaş ilerledikçe daha sık rastlanır. çoğunlukla 50 yaş üzerindeki erkeklerin % 5-15’inde şikayete yol açmayan damar hastalığı bulunur. Bacaklardaki damar tıkanıklığı olan kişilerin çoğunda hastaların ciddi koroner hastalığı ve şahdamar (karotis) hastalığı da bulunur.

Bacakların arter tıkanıklığı nasıl gelişir?

Bacakların damar hastalığının damarların içinde oluşan darlıklarla başladığını ve giderek ilerlediğini anlatan Köksoy, tüm damarların hasta olmasına karşın, uyluk ve diz altındaki atardamarlar gibi vücudun bazı damarlarında daha ileri düzeyde rahatsızlık olduğunu belirtti. Artan Bir Şekilde artan daralma günün birinde ayak damarının bir bölümünün adamakıllı tıkanması ile sonuçlanır. Bacağın tüm damarlarının tıkanması nadirdir. Tıkanıklığın daha aşağısına tıkalı olan damarın çevresindeki oluşmuş olan küçük ya da kılcal damarlar aracılığı kan taşınır lakin bu yolla giden kan çoğunlukla tatmin edici değildir. Tıkanıklığın uzunluğu, tıkalı damarın yeri ve yan yollarla aşağıya taşınan kan miktarına kadar hastaların şikayetleri çeşitlilik gösterir.

Belirtileri nelerdir?

Damar tıkanıklığı olan hastaların bir bölümünde şikayet ya da belirti olmayabilir. Fakat, damar hastalığına tabi en yaygın şikayet yol yürümekle, koşmakla, merdiven çıkmakla baldırlara, uyluk çevresindeki ve kalçadaki adalelere gelen ve genellikle kramp şeklinde olan ağrıdır. Yürümekle gelen bu ağrının en kayda değer özelliği kişi durduğunda ağrının 3-5 dakika içinde kendiliğinden geçmesi ve yürüdükçe her tarafta ortaya çıkmasıdır.

Zamanla kan akımının daha da azalması sonucunda ağrılar bundan böyle dinlenirken ya da uyurken bile ortaya çıkmaya başlayabilir. Bir vakit sonradan sızı kalıcı hale gelip, bundan böyle gündüzleri de devam etmeye başlar. Hastalar sıkça bacaklarını yatak kenarından aşağıya sarkıttıklarında daha rahat edebilirler ve bu durumda yürüme ağrısı da fazla daha kısa mesafelerde gelmeye başlar.

Daha ileri aşamalarda ise ayaklarda ve bilhassa etap parmaklarında ağrılı yaralar ve gangrenler gelişebilir. Basit bir nedenle başlayan bir bere aylarca iyileşmez ve yayılmaya başlar. Özellikle şeker hastalarında yaraya rağmen sızı olmayabilir. Uzun süren parmak veya topukta oluşan soğuk morluklar bir vakit sonradan siyah renkli gangrenlere dönebilir.

Damar tıkanıklığının önemi nedir?

Damar tıkanıklığının olmasından ziyade hastada niçin olduğu şikayetler daha önemlidir. Şikayetlerin derecesi ile hastanın ve bacağının akıbeti arasında ilişki vardır. Mesela yürüyüş ağrısı yaratıcı bir damar tıkanıklığı genelde hastada rahatsızlığa neden olurken, istirahatte sızı ve ayakta yaralar oluşturmuş olan damar tıkanıklığı ise bacağın kesilmesi riski taşır.

Damar tıkanıklığı nasıl teşhis edilir?

Hastanın şikayetlerini dinleyerek ve ilk önce bacaklardaki damarların nabızlarını muayenesi olmak üzere çeşitli tetkik yöntemleri ile bacaklardaki atar damar hastalığı kolaylıkla tanı edilebilir. Ancak daha ayrıntılı değerleme gerektiğinde ve tedavi planlanıyor ise damar darlık ve tıkanıklıklarının anlaşılmasındaki başlıca görüntüleme yöntemleri renkli Doppler ultrason, bilgisayarlı tomografik anjiografi (BTA), manyetik rezonans anjiografi (MRA) ve anjiodur.

Tedavisi nasıl yapılır?

Hastanın şikayetine ve olayın aciliyetine tarafından tedavi planlanır ve sanılanın tersine tıkalı her damar açılmaya çalışılmaz. Önce hastada damar tıkanıklığı yapan etkenler kontrol altına alınır ve hasta daha sağlıklı bir yaşam tarzına kavuşturulur. Erken dönemde tanı edilen damar tıkanıklıklarında yürüyüşle daha aktif bir hayat, kilo verme, varsa şeker hastalığının ve hipertansiyonun tedavisi, yüksek kolesterol ve lipit düzeylerinin düşürülmesi ile tedaviye başlanabilir. Sigaranın bırakılması ve sigara içilen ortamlarda bulunulmaması manâlı olup, diğer tedavi yöntemlerinin etkili olabilmesi için mutlaka gereklidir.

Edilgen ve durağan hayattan daha etkin ve ahenkli egzersiz yapılan bir hayata geçiş damar hastalıklarının tedavisinde yük taşır. Özellikle yürüyüş ağrısı şikayeti olan damar hastalarının haftada üç veya beş günde birer saat yapacakları yürüyüş ayrıca bacak damarları ayrıca de ceset sağlığı açısından oldukça yaralıdır. Daha sağlıklı bir yaşama dönük bu şansın dönmesi yanında kanı sulandıran ve sızısız yürüme mesafesini artıran bazı ilaçlardan da yararlanılabilir. Tüm bu yöntemlerle yürüme ağrısı olan hastaların %75’i büyük oranda sıcacık edebilirler.

Bir Takım hastalarda ilaçlar ve yaşam tarzındaki şansın dönmesi yeterli olmaz. Özellikle kısa mesafelerde yürüme ağrısı olan yada istirahatta sancı, ayaklarda bere ve gangren olan durumlarda bu tedavi kimsesiz tatmin edici değildir. Bu durumlarda tıkalı damarların açılarak ayağa ve bacağa giden kan akımının artırılması gereklidir. Ayağın ve bacağın kan akımının artırılması tıkalı damarların balon ya da stentlerle açılması yada damar ameliyatları ile mümkündür. Bilhassa parmaklarında veya ayaklarında gangren olan hastalarda bu gangrenli dokuların kesilmesi gerektiğinde fazla itinalı olunmalıdır. Gangren veya bere bir buz dağının görünen kısmı gibi ayaktaki dolaşım sorununun gözle görülen kısmıdır.

Öteki bir ifade ile bacağın yada ayağın tamamının dolaşımı fena olup, ayak kaybedilmek üzeredir. Böyle bir durumda gangrene parmağın alınması olayı hiçbir şekilde çözmediği gibi daha da yaygın ülkü getirir. Bu cins durumlarda önce damarların açılıp, dokunun kanlandırılması ve sonradan gangrene parmağın alınması bacağı kurtarır.

Endovasküler tedavi nedir?

Tıkalı damarların anjio aşağıda balon ve stent gibi bir fazla usul kullanılarak açılması işlemi endovasküler tedavi olarak bilinir. Bu usul başlıca lokal uyuşturma kullanılarak sık sık kasıktan damarın içine ilerletilen teller, kateterler, balonlar ve stentler aracılığı ile gerçekleştirilir. Son yıllarda bu alanda büyük ilerlemeler olmuştur ve vaktiyle açılamaz farzedilen tıkalı damarlar, uzun tıkanıklıklar artık açılabilmekte ve yeni geliştirilen stentler, ilaçlı balon ve stentlerle fazla daha uzun süreli sonuçlar alınabilmektedir.

Bacaklardaki damar tıkanıklıklarının cerrahi tedavisi nasıl yapılır?

çoğu kez uzun tıkanıklıkların suni ya da doğal bir damar grefti ile köprü (bypass) ameliyatı yapılmaktadır. Anında her tıkalı damar için bypass ameliyatı yapılabilmektedir. Bir Zamanlar bypass yapılamayacağı sanılan diz altındaki ya da ayaktaki küçük damarlara bile rahatlıkla bypass ameliyatı yapılabilmektedir. Ameliyatlar anjio ile tıkalı damarlar açılamadığında, birbirini izleyen uzun tıkalı damarlar olduğunda gerekir.

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ